O życiu

Co to jest przysłona? #kazdegodnia

Wielu z nas słyszało o przysłonie. Ale czy ktoś kiedyś (nie mówię oczywiście o fotografach, czy filmowcach) zastanawiał się czym ta ów przysłona jest? Ja nie.

Teraz jednak skoro uczę się filmowania, to postanowiłem się dowiedzieć.

I okazało się, że wiedza ta pozwoliła mi na robienie znacznie lepszych jakościowo filmów. Bowiem przysłona służy do regulowania ilości światła wpadającego przez obiektyw, a więc ostatecznie wpływa na ekspozycję zdjęcia, czy filmu.

Co to jest przysłona?

Cytując za wikipedią:

Przysłona fotograficzna, przesłona fotograficzna – część obiektywu regulująca wielkość otworu na drodze strumienia światła.

I dalej:

W przypadku urządzeń rejestrujących obraz (np. aparaty fotograficzne, kamery filmowe) przysłona jest jednym z dwóch czynników dozujących ilość światła podczas naświetlania. Drugim jest urządzenie sterujące czasem otwarcia migawki.

Co to jest wartość przysłony? Albo liczba przysłony?

I tu dochodzimy do kolejnego punktu… liczby przysłony lub inaczej wartości przysłony.

Liczba przysłony lub wartość przysłony to parametr charakteryzujący ilość światła, przepuszczanego przez obiektyw do wnętrza aparatu fotograficznego, padającego na materiał światłoczuły lub sensor przy danym ustawieniu przysłony. Liczba ta oznaczana jest za pomocą litery f/ i jest odwrotnie proporcjonalna do wielkości otworu względnego obiektywu, co oznacza, że większa liczba przysłony oznacza mniejszą ilość przepuszczanego światła.

Liczbę (wartość) przysłony zapisać można na kilka różnych sposobów. Najczęściej spotyka się zapis postaci f/x – gdzie x to liczba przysłony np. f/2,8, f/1,4 itd. Powszechnie przyjęte jest stosowanie wartości przysłony będących ciągiem kolejnych zaokrąglonych potęg pierwiastka z dwóch, czyli 1, 1.4, 2, 2.8, 4, 5.6, 8, 11, 16, 22, 32, 45, 64 itd.

Każdy obiektyw posiada pewien zakres dostępnych wartości przysłony. Najmniejsza z nich wyznacza automatycznie jasność obiektywu.

Jak działa dokładnie przysłona widać dobrze na tym zdjęciu od Sony (po lewej mamy f/1,8, po prawej f/16):

Przysłona

Im większa liczba F, tym mniejsze otwarcie przysłony, czyli przez obiektyw wpada mniej światła. Z kolei im mniejsza liczba F, tym większe otwarcie przysłony, czyli przez obiektyw wpada więcej światła.

Przysłona, a ostrość i głębia ostrości

Kolejną ważną funkcją przysłony jest regulowanie głębi ostrości, czyli strefy przed i za ustawioną odległością fotografowania (przedmiotową), w której osiągamy jeszcze zadowalająco ostre odwzorowanie. Im mniejszy jest otwór przysłony, tym większa jest głębia ostrości

Tu znów pozwolę sobie skorzystać z materiałów graficznych od Sony (poziom rozmycia w zależności od przysłony):

Przysłona
Przysłona
Przysłona
Przysłona

Krótko więc mówiąc, im mniejsza liczba F (im mniejsza wartość/liczba przysłony), tym więcej światła wpada do naszego aparatu i bardziej widoczny jest efekt rozmycia.

Co to jest jasny obiektyw?

Gdy zaczynałem nagrywanie i rozmawiałem z ludźmi, którzy wiedzieli coś więcej na ten temat, ci często mi powtarzali, że do filmów dobrze jest mieć jasny obiektyw. Opinie na ten temat oczywiście są podzielone i nie każdy tak mówił (zresztą to też zależy od tego, jakie filmy zamierzamy kręcić), ale najważniejsze pytanie mimo wszystko pozostaje: co to w ogóle znaczy, że obiektyw jest jasny?

Teraz gdy już wiemy, czym jest przysłona, odpowiedź na to pytanie jest dosyć prosta: otóż jasny obiektyw, to obiektyw z niską wartością przysłony. Obiektywy, na których można ustawić przysłonę o wartości 2.8, 1.8, 1.4 uważane są powszechnie za jasne, można za ich pomocą wpuścić dużo światła. Obiektywy, w których najniższa wartość przysłony to 4.0, 5.6 uważane są natomiast za ciemne.

Więcej informacji na ten temat

Źródeł jest mnóstwo. Ja polecam przede wszystkim te materiały:

I dodatkowo jeszcze trochę na temat głębi ostrości o tutaj.


Wpis ten jest częścią serii #kazdegodnia.

Jeden komentarz

  1. Krótko, rzeczowo i na temat. Fajnie wyjaśniłeś temat wartości przysłony. Warto może było jeszcze wspomnieć, że producenci,a co za tym idzie fotografowie używają skali co 1/3 EV, stąd oznaczenia na obiektywach f/1.8 itp 🙂

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola zostały oznaczone *